برخي اصطلاحات  درحوزه تصوير   

 

تصوير برداري

 Shooting the pictures                                                 

هركسي مي تواند دوربيني را بسمت جائي بگيرد و تصاويري را از مردم و رخدادهاي آن صحنه ضبط كند  اما گرفتن تصاوير روشن و گويا كه داستاني را با همه ابعاد مختلف آن براي يك بيننده بازگو مي كند , تجربه و مهارت زيادي مي طلبد .

براي گرفتن تصاويري كه موضوعي را حتي شايد بدون متن و شرح موضوع (narration  به صورت گويا برايمان بازگو كند , ابتدا بايد با دستور زبان تصوير ( (framing   حركتهاي دوربين و نيز اندازه هاي مختلف تصوير      shot sizesآشنا شد .

ـ اندازه شاتهاي عمومي

 Shot sizes – general                                               

 

-Long shot:                                                                                           

نمائي از دور و غير مشخص كه اغلب در ابتداي يك سكانس شروع مي شود . چنين نمائي اطلاعاتي را در بر مي گيرد كه شايد چندان ارتباطي با موضوع نداشته باشد و ممكن است بيننده را گيج كند .

- Wide shot :                                                                                        

نمائي باز كه همه مسائل مرتبط را در برمي گيرد . گاهي به آن شات پوششي cover shot  هم مي گويند .

اين شات چنانچه با دقت و بموقع استفاده شود مي تواند به اندازه نماي نزديك ( close-up) تاثير گذار باشد .

- Close shot :                                                                                          

اين شات روي جزئيات متمركز مي شود. چنين نمائي با نزديك شدن به موضوعي با يك دوربين لنز وايد يا با استفاده از يك لنز تله از راه دور بدست مي آيد .

 ـ اندازه شات هاي غير عمومي يا فردي

 Shot sizes-people                                  - Long shot:                                                                                       

تصويري تمام قد از يك فرد را شامل مي شود .

- Medium shot :                                                                                  

كمي بالاتر يا پائين تر ازكمر را در بر مي گيرد .

- Mid close-up :                                                                                   

 نمائي است كه بالاتر از قفسه سينه را مي گيرد.                                               

- Close- up :                                                                                          

نمائي است كه از اطراف شانه ها و يقه لباس به بالا را در بر مي گيرد. اين شات را بهترين شات تلويزيوني مي دانند مشروط بر اينكه خوب استفاده شود.

- Big close-up :                                                                                       

نماي بالاي آن به صورت افقي تا وسط پيشاني و نماي پائين آن تقريبا از چانه شروع ميشود. اين شات كه به آن extreme close-up   نيز مي گويند  بايد با دقت فريم بندي و در زمان مناسب از آن استفاده شود . در گرفتن شات هاي فردي بايد دقت كرد تصوير از محل اتصال مفاصل بدن , قطع نشود. بطور مثال تصوير يك فرد نبايد طوري نشان داده شود كه گوئي وي از زانو يا آرنج به پائين را ندارد .

  حركت هاي دوربين

  Camera moves                                                   

 

 - pan :                                                                                                  

گردش افقي دوربين اطراف يك محور ثابت را مي گويند كه رابطه بين موضوع ها را نشان مي دهد. ما با اين حركت به بيننده محل را معرفي مي كنيم . با اين حال بايد از pan   هائي كه شروع و پايان خوبي دارند اما در ميانه حركت , فضاي مرده را به تصوير مي كشند پرهيز كرد.

- Follow pan :                                                                                      

اين حركت مثل همه حركت هاي دوربين اگر با علت و انگيزه خاصي گرفته شود بسيار تاثير گذار است . همانطور كه از نامش پيداست اين نما چيز در حال حركتي را دنبال مي كند.

- Surveying pan :                                                                                 

دوربين در اين حركت به دنبال صحنه خاصي مي گردد. دوربين در واقع بايد فرد يا چيزي را جستجو كند .

- Whip pan :                                                                                         

دوربين بقدري سريع حركت مي كند كه تصوير تار مي شود . اين حركت را بايد در زمانهاي مناسب استفاده كرد :

ـ براي تغيير مركز توجه . بعنوان مثال : قايق در حال حركت است اين حركت مي تواند مقصد را نشان دهد .

ـ براي نشان دادن علت و معلول . تفنگي جائي را نشانه گرفته است با اين حركت مي توان هدف را به تصوير كشيد.

ـ براي مقايسه . مثل مقايسه جديد و قديم يا فقير و غني .

- Tilt :                                                                                                    

حركت دوربين به صورت عمودي از يك محور ثابت را مي گويند . حركت به سمت بالا حالتي همچون انتظار و هيجان خلق مي كند و حركت به سمت پائين نيز نشانگر نااميدي , غمگيني و نبود احساسات است .

- Zoom :                                                                                                

تغيير اندازه تصوير از طريق تغيير فاصله كانوني لنز را گويند. زوم كردن موجب تنوع درارتباط بين موضوع و پس زمينه background  مي شود .

ـ زاويه شاتها

 Angle of shots                                                                      

شات هائي كه از پائين گرفته شده موضوع را با اهميت تر , قوي و شايد تهديدآميز نشان مي دهد و بر عكس شات هائيكه از بالا گرفته شده سبب مي شود موضوع اهميت كمتري پيدا كند و در واقع فرد ضعيف و كوچك نشان داده مي شود .

 نورپردازي

  Lighting                                                                           

 

 - Key  light :                                                                                        

منبع اصلي نور متمركز روي موضوع را مي گويند .

- Fill  light :                                                                                         

    يك منبع نور پخش شده است كه كنتراست يا سايه هاي بوجود آمده از key light    را كاهش مي دهد .

- Back light :                                                                                     

 نور پشت سوژه است كه كمك مي كند تا سر , موها و شانه ها از پس زمينه background  متمايز شوند .

- Set light:                                                                                             

نوري است كه مخصوصا براي جلب توجه به بخش خاصي از تصوير مورد استفاده قرار  ميگيرد.

تصوير بردار موفق کيست ؟   

 

خبر به لحاظ حساسيت خاصي که در اطلاع رساني و بيان حقايق دارد داراي جايگاه ويژه اي است . اين موضوع در رسانه اي چون صداوسيما به خاطر طيف وسيع مخاطبان حساس تر است .

خبر زبان رسانه است و اصلي ترين وظيفه و نقش زبان ايجاد ارتباط است و از همين جا مي توان به اهميت تصوير و تصويربرداران در خبر که مکمل انتقال پيام و ارتباط قوي با مخاطبان هستندپي برد.

در ثبت و ضبط و انتقال رويداد به مخاطب عوامل متعددي دخالت دارند که تصويربردار از آن جمله است . حرفه تصويربرداري با همه ويژگي هاي پيدا و پنهانش عاملي است که به موازات ساير عوامل در چگونگي ثبت و ضبط رويدادها نقش مهم ايفا مي کند .

اينک به خاطر وجود تنوع و تکثر رسانه هاي ديداري و شنيداري فرصت و قدرت انتخاب براي مخاطبان بالا رفته و موجب شده است تا گردانندگان شبکه ها و سرويس هاي خبري براي پيشي گرفتن از ساير رقبا توجه بيشتري به کيفيت تصوير داشته باشند .

عده اي معتقدند که حرفه تصويربرداري خبر به لحاظ غيرمترقبه بودن در قالب تعريفهاي متداول و ثابت نمي گنجد و جمعي ديگر رعايت کامل قوانين تصويري آميخته با سلائق هنري رالازمه کار تصويربرداري خبر مي دانند .

تقسيم خبر به دو شيوه مکتوب و تصويري و تلفيق اين دو عنوان خبري واحد نشانگر تاثير مستقيم تصوير بر ادراک مخاطبان از رويدادهاست .

عرصه خبر به ويژه در عصر حاضر تابع سه ويژگي سرعت در عمل ، دقت در کار و صحت در موضوع است که منبع خبري آن را براي عرضه به مخاطب پردازش ميکند .

در حقيقت وجود منابع متعدد براي کسب اطلاعات و خبر موجب مي شود تا يک رسانه در بيان و تاثير بر مخاطب و جلب اعتماد او از تمام عناصر عيني بهره ببرد .

از اين رو در کنار ساير عوامل ،‌ تصوير به عنوان سندي غير قابل انکار داراي اهميتي است که اگر برتر از ساير عوامل نباشد کمتر از آن نيست .

بنا بر اين نقش تصويربرداران خبري در رسانه ملي حائز اهميت و بسيار پررنگ است .

با توجه به ماهيت خبر و محدوديت زمان توليد و پخش يک رويداد خبري در صداوسيما ،‌داشتن ذهنيت خبري سرعت انتقال و حرکت ، هماهنگي و آشنائي با سياستهاي رايج خبري رسانه از جمله ويژگي هاي تصويربردار موفق خبري است .

تصويربردار خبر بايد ارزش عوامل بصري را در کادر بداند .

ضريب هوشي به شدت در اينکار مهم است . يعني هر کسي نمي تواند تصويربردار خبر باشد شايد تصويربردار يک کار داستاني را خيلي راحت بتوان تربيت کرد اما تصويربردار خبر بايد بسيار تند و تيز باشد ، زرنگ ،‌ زبل ، کاردان و کسي باشد که رسانه اش را باور کرده است .

تصويربردار خبر بايد اول کليد رکورد را بزند بعد فوکوس کند . اين نشان مي دهد که در خبر بايد هميشه تصويربردار منتظر اين لحظه باشد . يعني لحظه اي که اگر غفلت کند از دستش مي رود و ديگر تکرار نمي شود و تصوير برداراني که بتوانند اين لحظات را شکار کنند ، تصويربرداران ماندگار در خبر مي شوند .

تصويربردار بايد تابع سياستهاي روز سيستم تلويزيوني باشد که براي آن کار مي کند يا به تعبيري در خدمت سياستهاي حاکم کشورش باشد . بخشي از اين معني به زاويه ديد برمي گردد که تصويربردار از جانب چه کساني نگاه مي کند

در کارهاي خبري کارگردان در دل تصويربردار مستتر مي شود . وي نماينده جمع بزرگي است که ميخواهند شاهد اتفاقي باشند که در مقابل دوربين رخ مي دهد . بنا براين نقطه نگاهش خيلي مهم است . آيا جانبدارانه يا کاملا بي طرفانه نگاه مي کند ؟

چه فرمي نگاه کردن به داشتن نمايندگي از چه کسي يا چه کساني بر مي گردد . اين دو نکته اساسي در اين قضيه بيشترين نقش را دارد .

در خبر سناريو به آن شکل که در تصويربرداريها مطرح است ، مطرح نيست بلکه سناريو را عامل خبري بايد بتواند در لحظه توليد کند و بسازد .

خبرنگاران و تصويربرداران بايد به يک اشتراک برسند يعني قبل از اينکه گزارشگري بخواهد پيشنهاد گرفتن تصوير بخش از صحنه را بدهد تصوير بردار بايد به آن درک رسيده باشد و به سراغ آن بخش از صحنه برود . تصويربردار بايد به وجوه و ارزشهاي تصويري دقت کند ضمن اينکه هميشه بخش هاي خبري تمام شبکه هاي تلويزيوني دنيا با سياستهاي روز مملکت شان همسو هستند در کنار هم قرار دادن عوامل بصري نياز به اين دارد که تصويربردار عوامل صحنه را بشناسد .

بطور مثال اگر ميخواهد 1 را با 2 در کادر نشان دهد ، بايد بداند که جمع آن چه خواهد شد . يا اينکه اگر 2 را قبلش بياورد چه مي شود ؟ پس بايد تدوين بداند .

اما در يک کادر هم اگر بطور مثال رئيس جمهوركشورمان را با رئيس جمهور يک کشور ديگر بخواهد نشان بدهد حتي دست راست يا چپ قرار دادن اينها در کادر low angle يا high angle يا eye levelگرفتن تصوير روي بيننده تاثير مي گذارد ، وقتي از بالا تصوير مي گيريد شما حاکم هستيد از پائين که مي گيريد سوژه را حاکم مي کنيد . ابهت يا اقتدار را اينگونه تعيين   مي کنيد .

 

بنا بر اين تصوير بردار بايد به ارزش عوامل بصري در کادر کاملا وقوف داشته و سرعت عمل داشته باشد .

در کار بيرون از استوديو دبير خبر ، مدير واحد خبر ، کارگردان ، منشي صحنه ، نورپرداز و نودال و امپکس و صدابردار و تصويربردار استوديو همه و همه در يک تصويربردار جمع مي شوند . يعني آنجا نه کارگرداني وجود دارد ، نه منشي صحنه اي نه نورپردازي و همه اين کارها را يکنفر بايد انجام بدهد و او تصويربردار است .

تصويربردار يا کاربر دوربين پرتابل ( دستي ) بايد بداند که اگر سيگنال ويدئويي را درست ضبط نکند ، هيچ راهي براي جبران آن وجود ندارد .

بايد بداند که اگر تصويرش اکسپوز يا نمايش expose)  )  مناسبي نداشته باشد يا فوکوس نباشد ، هيچ راه جبران يا فراري وجود ندارد .

بنا براين نقش تصويربردار در فرآيند توليد و پخش خبر از يک رويداد ، همان خبرنگاري است که مسئوليت شناخت ، جمع آوري و پردازش اطلاعات و اخبار و انتشار آن را بر عهده دارد .

تصويربردار خبر عنصري همسنگ خبرنگار و تعيين کننده در تبديل رويداد به خبر است و نياز رسانه ملي به تصويربرداران خبري آگاه ، متخصص ، هوشمند و آشنا به سياستهاي رايج سازمان غيرقابل انکار است .

معرفی هنرتصویرداری ومعرفی اصطلاحات تصویربرداری

قدرت تصوير

 

 

در عصر جديد که عصر بصري نام گرفته است تصويربردار و دوربين دو مقوله جدائي ناپذير و اثرگذار در انتقال اطلاعات و اخبار به شمار مي آيند .

دوربين همانند سلاحي گرم در اختيار تصويربردار با انتخاب زوايايي دقيق چنان ذهن مخاطب را نشانه مي رود که گويي حادثه در جلوي ديدگان مخاطب به وقوع پيوسته است .

مارتين هايدگر فيلسوف و استاد دانشگاه هايدل برگ آلمان مي گويد آنچه دوران مدرن را از   دوره هاي ديگر متمايز مي کند اين است که جهان يکسره تبديل به تصوير شده است . حتي کرانه اقيانوسها و دشتهاي وسيع هرگز مانع تصور انسان نمي شود و تفکر مالکيت گراي انسان معاصر که از يک نگاه محدود به قاب ناشي شده موجب حذف گستره وسيع اين کرانه ها شده است .

زاويه اي که در کادر انتخاب مي شود و از آن زاويه ما افراد را در تصوير مي بينيم به تصوير کشيدن جريان يک رويداد در شکلي فردگرايانه است يعني دوربين خارج از نقطه نظر بيننده ديدگاه ذهن تهيه کننده خبري را دنبال کرده و به تصوير ميکشد چرا که توسط آن زاويه ،‌ اهميت و و ضع خاص فرد ،‌ ارتباط او با ديگر اشخاص و واکنش هاي احتمالي او توضيح داده مي شود . به همين سبب آگاهي از نقش زواياي دوربين از اساسي ترين الفباي اصول تصوير برداري به شمار مي آيد .

تصوير بردار بويژه تصويربردار خبر بايد همانند يک کارگردان مناسب ترين نماها را در انتقال باورها و عقايد ،‌ ثبت و ضبط كند .

نشانه گيري يا شليک (shooting )  درتصويربرداري يا شکار تصاوير که به نوعي نشانه گيري و شکار ذهن مخاطب را هدف قرار مي دهد به قدرت تصوير در تاثيرگذاري و القاء اشاره دارد . برخي در بيان اهميت و قدرت تصوير براي دوربين نيز شخصيت قائلند و سه نوع دوربين دوربين 1-در خدمت مقامات 2- دوربين در خدمت افکار عمومي 3-افکار عمومي در خدمت دوربين ( دوربيني که افکار عمومي را به خدمت مي گيرد ) را معرفي مي کنند .